Home

Centrum voor Innovatief Vakmanschap Water

Dit project draagt bij aan de realisatie van Doel 9

Leerlingen in het vmbo en mbo denken niet zo gauw aan een loopbaan in de watersector. Dat gaat veranderen als het aan het Centrum voor innovatief vakmanschap Water in Leeuwarden ligt. In dit Centrum werken bedrijven en scholen samen aan het opleiden van mbo-vakmensen voor functies in watertechnologie en watermanagement.

Friesland is niet alleen voor toeristen een waterland. In Leeuwarden is een WaterCampus ingericht, hét knooppunt voor watertechnologie. In deze innovatieketen voor de watertechnologie vinden onderzoeksinstituten, samenwerkende bedrijven, overheden en onderwijsinstellingen elkaar. Onderdeel van de WaterCampus is het Centrum voor innovatief vakmanschap Water. Het centrum werkt intensief samen met bedrijven en opleidingen aan flexibele in-, om- en bijscholingstrajecten op het gebied van water. De betrokken opleidingen zijn gericht op mbo-functies bij onder meer drinkwaterbedrijven, waterschappen, laboratoria, de toeleverende industrie (zoals de maakindustrie en installateurbedrijven) en de afnemende industrie, zoals food en tuinbouw. Het gaat hierbij om analisten, laboranten, beheerders, operators en (proces)technici.

KENNIS BIJ ELKAAR GEBRACHT

“De huidige werknemers hebben niet altijd voldoende kennis van watertechnologie, en moeten dus worden bijgeschoold”, vertelt Marcel van der Horst, directeur van CIV Water. “Zo gaf Waterbedrijf Vitens aan dat hun procesoperators goede technici zijn, maar meer moeten weten over water en bodem. Die vraag hebben ze bij ons neergelegd. Afgelopen anderhalf jaar hebben we met docenten van de opleiding MBO Life Sciences van Friesland College en Nordwin College en met watertechnologen uit het bedrijf zelf modules ontwikkeld om de procesoperators bij te spijkeren. Het bijscholingstraject wordt dit najaar ingezet. Vervolgens passen we de modules aan voor gebruik op het mbo. Dit is echt een voorbeeld van de opbrengst van samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Niet alleen weten docenten van de ROC’s nu beter wat procesoperators bij een waterbedrijf moeten kennen en kunnen, het bedrijf heeft ook beter zicht op de mogelijkheden van het mbo.”

WERKNEMER NIEUWE STIJL

Bedrijven krijgen te maken met een vervangingsvraag, wat voor hen een belangrijke reden is te participeren in CIV Water. “Er zijn onderzoekers nodig om innovaties uit te denken en nieuwe toepassingen te ontwerpen, maar er zijn ook slimme handen nodig om machines en apparatuur te bouwen”, zegt Van der Horst. “Dat kunnen hbo’ers zijn, maar beter nog mbo-afgestudeerden.” Naast het bijscholen van zittende werknemers is daarom een belangrijk vraagstuk hoe de werknemers van de toekomst zo goed mogelijk kunnen worden opgeleid. Van der Horst: “De vakman of – vrouw nieuwe stijl moet iemand zijn die zich ervan bewust is dat wat hij of zij doet, consequenties heeft voor verderop in de keten. Het is iemand die de eigen professionalisering ter hand kan nemen. Deze vraag nemen we mee bij het ontwikkelen van een opleidingstraject. Hierin werken we samen met TNO en hun programma Vakman Nieuwe Stijl.”

DUURZAAM ZUIVEREN

Een belangrijke opgave is om jongeren te interesseren voor de watersector. De invalshoek van ‘riolering’ is daarbij niet zo aantrekkelijk, weet Van der Horst. “We praten daarom niet over afvalstoffen maar over grondstoffen. Het rioolwater kun je duurzaam zuiveren, zodat het grondstoffen oplevert. Dat kan op meerdere manieren: biologisch, chemisch, mechanisch. Dat is interessant voor een bepaalde groep jongeren. Mbo-studenten participeren in toegepast onderzoek van hbo, universiteit of bedrijfsleven.” Volgens van der Horst moet daarbij het vraagstuk de insteek zijn. “Het is het probleem dat triggert, niet het vak. Bijvoorbeeld: een camping heeft een vraag rond afvalwater. Om dat op te lossen heb je kennis nodig van techniek, technologie, biologie en natuurkunde.”

CENTRA VOOR INNOVATIEF VAKMANSCHAP

De Centra voor innovatief vakmanschap zijn publiek-private samenwerkingsvormen waarin onderwijs en bedrijfsleven gezamenlijk werken aan en investeren in toekomstgerichte mbo-opleidingen. De Centra zijn gericht op de Topsectoren. Het CIV Water sluit aan bij Topsector Water.

TIP

  • Mensen uit het bedrijfsleven en het onderwijs begrijpen elkaar niet altijd even goed. Woorden kunnen vanuit het bedrijfsperspectief een andere lading hebben dan voor onderwijsmensen. Het is daarom belangrijk om steeds na te gaan of de ander werkelijk begrijpt wat je zegt. Het helpt om over concrete vraagstukken te praten. Zeg niet: ‘De opleidingen sluiten niet aan bij de behoefte van het bedrijfsleven’, maar ‘De procesoperators hebben te weinig verstand van water’.

Deze case is een voorbeeld van doel 9 van het Techniekpact: Scholen en bedrijven stemmen regionaal onderwijsaanbod en stage- en leerwerkplekken af. 

Dit is één van de praktijkvoorbeelden uit de publicatie Ook Techniekpact – inspiratie uit de regio

  • Landsdeel: Noord
  • Actielijn: Leren in de Techniek
  • Projectleider: Marcel van der Horst
  • Doel: CIV Water wil een betere samenwerking realiseren tussen onderwijs en bedrijfsleven bij het opleiden van excellente mbo-vakmensen in de watertechnologie.
  • Projectpartners: Onder meer waterschappen, waterbedrijven, Wetsus, Centre of expertise Watertechnology en onderwijsinstellingen die betrokken zijn bij het vormgeven van watergerelateerd onderwijs.

MEER CASES BIJ DOEL 9