Home

De Maakotheek ‘ontzorgt’ scholen bij wetenschap & technologie

Dit project draagt bij aan de realisatie van Doel 1

De Maakotheek maakt het scholen gemakkelijk om kwalitatief goede lessen wetenschap & technologie te geven. De kern van het aanbod is een abonnement op kennis, materiaal en onderhoud. Leerlingen profiteren van meer variatie in de techniekles, scholen hoeven geen lastige en dure keuzes te maken en leerkrachten hebben altijd de beschikking over goed materiaal en deskundige begeleiding. Leerkracht Nelleke Vantilborgh is enthousiast: “Het is fijn dat de Maakotheek zowel materialen levert als lessen verzorgt.”

Mooi om te zien
Vantilborgh komt even uit het technieklokaal gelopen. Terwijl de ene helft van haar klas elders bezig is met handvaardigheid, probeert de andere helft onder leiding van Rob van Montfoort van de Maakotheek een robotje te laten bewegen. Vantilborgh assisteert daarbij. “Het is zo leuk om de verschillen in leren te zien”, zegt zij enthousiast. “Waar de ene leerling vraagt om een lijstje met codes om de robot te besturen, wil een ander die codes liever zelf ontdekken. Eén leerling had toevallig groen-blauw-groen gekozen. Toen ging het robotje ineens veel sneller! Alle leerlingen eromheen: hoe kan dat?! Dat ontdekkend leren is mooi om te zien. En dan heb ik het nog niet eens over de technische kennis die ze opdoen.”

Abonnement voor kennis, materiaal en onderhoud
Vantilborgh is leerkracht van klas 6 (vergelijkbaar met groep 8) van Vrijeschool Vredehof in Rotterdam Kralingen. Net als alle basisscholen moet Vrijeschool Vredehof aandacht besteden aan wetenschap & technologie. De school heeft daarvoor bij de Maakotheek een abonnement afgesloten dat zowel kennis, materialen als onderhoud omvat.

Met zo’n abonnement krijgen basisscholen in de metropoolregio Rotterdam / Den Haag / De Drechtsteden (en op termijn waarschijnlijk ook elders in Nederland) tegen een vast tarief vijf keer per jaar alles wat zij nodig hebben om in de daaropvolgende periode techniekles te geven. Aan het eind van elke periode worden de materialen en machines opgehaald en gecontroleerd, om vervolgens aan een andere school te worden uitgeleend. De school zelf krijgt dan weer iets anders. Zo werkten de leerlingen van Vrijeschool Vredehof tot aan de herfstvakantie met elektriciteit en daarna met robotjes.

Geen grote investeringen nodig
Het uitleenmodel heeft diverse pluspunten. Voor leerlingen leidt de roulatie van materialen tot meer variatie in de les. Scholen hoeven geen blijvende keuzes te maken voor bepaalde machines en materialen. Die keuzes zijn lastig te maken (een 3D-printer of toch een lasersnijder?) en resulteren in beperkingen: alles moet met de 3D-printer, omdat die er nu eenmaal staat. Een uitleenmodel heeft dat probleem niet. Ook zijn geen grote investeringen nodig.

Voor de leerkracht is het fijn om verzekerd te zijn van compleet en werkend materiaal, met lesstof en deskundige begeleiding. Nelleke Vantilborgh is er blij mee: “De Maakotheek maakt het je makkelijk om aan de eisen voor wetenschap & technologie te voldoen. Zelf ben ik heel enthousiast over techniek, maar technische kennis bezit ik niet. Voor elke les zou ik veel moeten voorbereiden. Nu kan ik ondersteunen.”

Oplossingen op maat
Niet alle klanten maken gebruik van de totaaloplossing (kennis, materialen en onderhoud) die de Maakotheek biedt in de vorm van het abonnement. Dat kan ook niet, want de Maakotheek is pas sinds de zomer van 2016 in bedrijf en het abonnement is voorlopig alleen in de regio Rotterdam / Den Haag / Drechtsteden beschikbaar (al zijn er ook landelijke ambities). Bovendien hebben niet alle scholen er behoefte aan. Sommige scholen zijn alleen op zoek naar lesideeën of een workshop voor hun leerkrachten. In de filosofie van de Maakotheek kan het allemaal: initiatiefnemer Suzanne Algra wil scholen ‘ontzorgen’ met oplossingen op maat.

Onvermoede talenten
Algra rolde vanuit de cultuureducatie het techniekonderwijs in toen haar eigen kinderen fanatiek aan het ‘maken’ sloegen. “Ik zag toen duidelijk wat techniek brengt aan vaardigheden die van groot belang zijn voor de toekomst. Je kunt aan alle 21e-eeuwse vaardigheden werken. Daar komt bij dat het onvermoede talenten naar boven brengt, juist bij kinderen die in de klas vaak stilletjes zijn of negatief opvallen.”

Dit bevestigt wat Vantilborgh op Vrijeschool Vredehof ziet gebeuren: bij techniek zijn heel andere leerlingen in hun element. “Kinderen die met de cognitieve vakken moeite hebben, zijn nu ineens degenen die anderen helpen. Het is voor heel andere leerlingen een moment om hun kwaliteiten te laten stralen.”

Rendabel
Vrijeschool Vredehof hoort tot de eerste klanten van de Maakotheek. Mede dankzij een innovatiesubsidie van de gemeente Rotterdam was het een vliegende start: in de eerste vier maanden maakten al 700 kinderen kennis met het materiaal en de lessen van de Maakotheek. Vooralsnog gaat het alleen om basisscholen, maar dat komt vooral doordat een beginnende stichting niet alles tegelijk kan aanpakken, zegt Algra. Eerst maar eens zorgen dat de uitleenorganisatie rendabel wordt. Dat punt komt als er veertig basisscholen meedoen.

Behalve met de startsubsidie helpt de gemeente Rotterdam ook met de promotie door de Maakotheek regelmatig een podium te geven en actief in contact te brengen met geïnteresseerde scholen. Daarnaast hebben gemeente en Maakotheek regelmatig overleg met pabo’s en schoolbesturen over de vraag hoe de basisscholen in Rotterdam het best kunnen worden ondersteund en gefaciliteerd. Ook met de gemeente Delft zijn er overigens contacten: de Maakotheek verzorgt daar bijvoorbeeld een workshop over w&t in het onderwijs.

Leergemeenschap
Intussen hebben Algra en haar collega’s ook al ideeën voor het voortgezet onderwijs en het beroepsonderwijs en willen ze graag in contact komen met het bedrijfsleven. Daar is het – afgezien van contacten met leveranciers - door alle drukte én de focus op de scholen in de eerste maanden nog niet van gekomen. Wel is de Maakotheek andere vormen van samenwerking aangegaan: zij verzorgt een lesbrief met het Wetenschapsknooppunt Zuid-Holland, doet mee aan het platform Maker Education, werkt mee aan onderzoek van de Hogeschool van Rotterdam en is bezig een leergemeenschap van hun eigen klanten op te richten. “Er wordt echt aan ons getrokken”, zegt Algra. “We zijn met zijn vieren en streefden ernaar om ieder twee dagen per week aan de Maakotheek te besteden, maar we werken bijna fulltime. Zo groot is de vraag naar concrete uitwerkingen voor wetenschap & technologie!”

Vijf gouden tips
Ook bezig met een initiatief om de ontwikkeling van wetenschap & technologie op school te stimuleren? Vijf tips van de Maakotheek:

  1. Een integrale visie is mooi, maar ook met kleine stappen kun je veel bereiken. Je hoeft niet het hele schoolsysteem om te gooien om verschil te maken.

  2. Denk groot, begin klein. Ga vanaf dag één in gesprek met iedereen die relevant is voor je initiatief, maar kies in de uitvoering voor een duidelijke focus.

  3. Geef jezelf de ruimte om uit te vinden wat wel en niet realistisch is. De Maakotheek heeft bijvoorbeeld gemerkt dat het maken van lesmateriaal veel meer tijd kost dan gedacht.

  4. Ga op zoek naar een financier (neem dat mee in je begroting!) en onderzoek met name welke mogelijkheden de gemeente heeft. Zo heeft de gemeente Rotterdam de Maakotheek een startfinanciering gegeven, waarmee de eerste spullen konden worden aangeschaft. Zelf hadden Algra en haar collega’s dat niet kunnen voorfinancieren.

  5. Zorg voor een duidelijk verdienmodel zodat je zo snel mogelijk kunt aantonen dat je initiatief rendabel is.

Meer weten?
www.maakotheek.nl, de facebook pagina van de Maakotheek of neem contact op met suzanne@maakotheek.nl

 

Deze case is een voorbeeld van doel 1 van het Techniekpact: Alle basisscholen bieden hun leerlingen structureel wetenschap & technologie aan in 2020, met een prominente plek voor digitale vaardigheden.  

MEER CASES BIJ DOEL 1

ONDERWERP: PO/VO

Doel 1

Wetenschap en techniek in het basisonderwijs

Kies wat past bij je team.

ONDERWERP: PO/VO

Doel 1

Samenwerking tussen po en vo

Bruggen bouwen tussen primair onderwijs en VMBO

ONDERWERP: ICT LERAREN PO/VO

Doel 1

Iedereen wil programmeerles

Make it Move - Op het Friesland College staan docenten en studenten graag dichtbij de praktijk. Opleidingen moeten zo goed mogelijk aansluiten bij de vraag vanuit het werkveld.

ONDERWERP: PO/VO

Doel 1

Koploper techniekonderwijs

Techniek speelt een steeds grotere rol in onze samenleving. Het is belangrijk dat we kinderen daarop voorbereiden en interesseren voor een technische opleiding.