Home

Masterclass Reis door de wereld van staal

Dit project draagt bij aan de realisatie van Doel 6

Bètapartners/Its Academy organiseert in het kader van het programma STEM Teacher Academy al drie jaar masterclasses voor bètadocenten bij bedrijven. Groepen van 20 tot 30 docenten volgen colleges in de beroepspraktijk en nemen een kijkje achter de schermen van hoogwaardige technologiebedrijven. Scheikundedocent Henk Ubbels van het Zaanlands Lyceum deed mee aan een masterclass bij Tata Steel en vond het ‘in één woord geweldig’. “De colleges waren interessant en de rondleiding door de warmwalserij was een hoogtepunt. De kracht, de snelheid van die machines... heel indrukwekkend.”

De masterclasses voor bètadocenten van Bètapartners/Its Academy, het VO-HO netwerk in de regio Amsterdam, zijn bepaald geen doorsnee bijspijkercursussen. Tegen betaling van een kleine vergoeding kunnen havo/vwo-docenten natuurkunde, scheikunde, wiskunde, informatica, biologie, NLT en aardrijkskunde met eigen ogen zien hoe vakken samenkomen in de praktijk van hightech bedrijven als Shell of Tata Steel. Gedurende vier dagdelen volgen de docenten colleges die worden verzorgd door technische experts van het bedrijf. Ook krijgen ze unieke rondleidingen langs bedrijfsonderdelen die normaal niet voor publiek toegankelijk zijn. Ze speeddaten met bedrijfsmedewerkers en gaan praktisch aan de slag. De masterclasses worden afgesloten met een nascholingscertificaat dat door Registerleraar is gevalideerd voor achttien registeruren.

Praktijkkennis de klas in

Het voornaamste doel van de masterclasses is om docenten te laten zien hoe hun vak(inhoud) geïntegreerd wordt in de werkprocessen van bedrijven, zodat ze dit op school kunnen toepassen. Voor deelnemer Henk Ubbels is de masterclass in deze opzet geslaagd. “Als chemicus weet ik wel hoe staal gemaakt wordt, maar bij Tata Steel heb ik buitengewoon veel interessante details geleerd en gezien. Ik heb er een powerpoint over gemaakt die ik onlangs heb behandeld in mijn lessen redoxchemie aan 5 havo en 5 vwo. In de slotbijeenkomst van de masterclass ging het over een pilotfabriek waarin Tata Steel nieuwe processen ontwikkelt om de CO2-uitstoot radicaal terug te dringen. Dat voorbeeld ga ik verwerken in een digitale module Groene Chemie die ik voor Wikiwijs aan het maken ben.”

Ubbels is niet de enige die geïnspireerd terugkomt. Er is veel belangstelling onder docenten: Shell heeft voor het derde achtereenvolgende jaar een masterclass verzorgd, Tata Steel voor het tweede jaar op rij. Inmiddels zijn er ook twee nieuwe masterclasses in ontwikkeling, die in oktober 2017 van start gaan. Dit zijn een masterclass bij Waternet, het enige waterbedrijf in Nederland dat zorgt voor de hele waterkringloop, en een masterclass bij vier kenniswerkplaatsen waarin onderwijs, onderzoek en bedrijfsleven samenkomen.

Partner gezocht

Op basis van de ervaringen in de afgelopen drie jaar zijn diverse adviezen te geven voor anderen die een soortgelijk initiatief willen nemen. Om te beginnen moet er een organisatie zijn die het voortouw neemt en op zoek gaat naar geschikte bedrijven. In de regio Amsterdam wordt deze rol vervuld door Bètapartners/Its Academy, het VO-HO netwerk in de regio. Monique Jhinnoe is daar één van de projectleiders. In haar ervaring is het voor grotere bedrijven gemakkelijker om gastheer te zijn voor een masterclass dan voor kleinere. “Zowel grote als kleine bedrijven zien in dat goed opgeleide docenten belangrijk zijn als we leerlingen goed willen blijven voorbereiden op hun toekomst. Maar voor een masterclass moeten er bijvoorbeeld medewerkers worden vrijgemaakt die de colleges geven. Grote bedrijven kunnen die kosten over het algemeen gemakkelijker dragen. Zij beschikken vaak al over programma’s voor docenten en hebben meer faciliteiten in huis. Voor kleine bedrijven die een bijdrage willen leveren aan toekomstbestendig onderwijs, liggen andere activiteiten meer voor de hand. Binnen ons VO-HO netwerk organiseren wij bijvoorbeeld ook Collegetours - bedrijfsbezoeken met leerlingen - en netwerkbijeenkomsten voor docenten. Daarvoor werken we veelal met kleinere bedrijven samen.”

Brede opzet

Heeft een bedrijf zich bereid verklaard een masterclass te verzorgen, dan wordt het tijd om over de opzet na te denken. De combinatie van een korte collegereeks met een bezoek achter de schermen is een gouden greep, zegt Jhinnoe. “Zo’n rondleiding maakt het echt áf. Je moet je voorstellen dat de docenten op plekken komen waar een buitenstaander anders niet snel komt. Met zijn allen in een speciale bus over het terrein, allemaal een helm op, langs de installaties... Ineens zien ze processen waarover ze lesgeven, van heel dichtbij.”

Voor de collegereeks is een brede opzet aan te bevelen. “In onze evaluaties zien we steeds weer dat bètadocenten sterk verschillen qua kennis en wensen”, zegt Jhinnoe. “Daarom is het verstandig te kiezen voor een vakoverstijgend programma dat voor iedereen interessant is. Op basis van de evaluatie aan het eind van de laatste bijeenkomst kun je dat voor een volgende ronde eventueel bijstellen.”

Interactief en levendig

De ervaring heeft eveneens geleerd dat het belangrijk is om voldoende ruimte voor interactie in te bouwen. Jhinnoe: “De technische experts die de colleges verzorgen, zijn vaak zó enthousiast over hun werk en het bedrijf dat ze uren kunnen praten. Er is in de masterclasses ruimte voor interactie, maar docenten hebben soms zoveel vragen, dat er geen tijd is om die allemaal beantwoorden.”

Dit beaamt Derk-Jan Wentink van de afdeling R&D bij Tata Steel, die de colleges verzorgde waar Henk Ubbels dit jaar aan deelnam. “Neem je publiek mee, houd het levendig”, luidt zijn advies. “In je enthousiasme ga je al snel te diep op de zaken in. Dit zijn docenten havo/vwo; ze hebben heel wat kennis in huis. Maar je moet wel zoeken naar de juiste aanknopingspunten en laten zien hoe kennis in de praktijk wordt toegepast.”

Met eigen ogen

Deelnemer Henk Ubbels kan collega’s de masterclass van harte aanraden. “Ik wil zelfs zo ver gaan dat ik zeg: je doet je leerlingen tekort als je geen masterclass volgt. Je kunt wel voorlezen uit je lesmethode, maar je brengt de leerstof pas tot leven door wat je eromheen vertelt. Het helpt enorm als je met eigen ogen hebt gezien hoe processen in hun werk gaan.”

Meer informatie

Op de website van Its Academy kunt u meer lezen over de masterclass voor bètadocenten. 

Contact

Miranda Overbeek: m.overbeek@vu.nl

MEER CASES BIJ DOEL 6