Home

Toptechniek in bedrijf: Vmbo en mbo vinden elkaar binnen de Duurzaamheidsfabriek

Dit project draagt bij aan de realisatie van Doel 4

Het Techniekpact laat er geen onduidelijkheid over bestaan: techniek is de pijler onder onze samenleving en goed opgeleide technici zijn daarbij onontbeerlijk. Onder de paraplu van het Techniekpact vinden diverse acties plaats, die regionaal, landelijk en sectoraal gehoor vinden.

Interview met Marleen Michielsen van het Da Vinci College Dordrecht

Een van de inspirerende voorbeelden is de regiovisie van Toptechniek in bedrijf Drechtsteden. Bedrijven, onderwijsinstellingen en overheid werken in de Drechtregio samen om een 15% hogere instroom op de techniekopleidingen te bewerkstelligen. Bovendien willen de partners het opleidingsaanbod en de bedrijfsvraag beter op elkaar afstemmen met behulp van onder meer doorlopende leerwegen in de vakmanschaps- en technologieroute, talentontwikkeling en profilering. PBT faciliteert bij de uitvoering van de regionale plannen. In alle openheid delen en naar elkaar luisteren om van elkaar te leren blijken noodzakelijke ingrediënten te zijn.

Marleen Michielsen, domeinleider Technologie & Bouw en Wonen van het Da Vinci College in Dordrecht, deelt graag haar ervaringen met de tot nu toe ontplooide succesvolle initiatieven, maar schuwt daarbij evenmin die plekken waar de samenwerking nog wat olie zou kunnen gebruiken.

“Vier jaar geleden benaderde het Da Vinci College mij om kartrekker van het techniekdomein te worden. Een uitnodiging waaraan ik graag gehoor gaf omdat ik altijd een grote affiniteit heb gehad met techniek en technologie. Van oorsprong verpleegkundige, was ik op dat moment werkzaam in het domein welzijn. Voorafgaand aan mijn specialisatie ben ik technisch opgeleid, in de zorgsector is ‘techniek’ een even cruciale factor als in de rest van onze maatschappij.”

Operationeel

Michielsen kan op het Da Vinci College haar daadkracht en vermogen om ideeën en concepten operationeel te maken volledig benutten.

“De dromers bedenken iets, maar je moet het wel maakbaar krijgen. Het beroepsonderwijs wil daartoe meer en beter opgeleide techniekstudenten afleveren. In het Dordtse vonden de pilotvoorstellen snel weerklank, we erkennen de waarde van samenwerking al langer. Dat neemt niet weg dat het proces van daadwerkelijk samenwerken niet onderschat moet worden.”

Waar onderwijsinstellingen op elkaars terrein bewegen, blijkt het wel eens lastig om het zogeheten achterste van de tong te tonen. Gelukkig is intussen een aantal constructieve samenwerkingsverbanden tussen bedrijfsleven en vmbo-scholen geëffectueerd. “Het gaat goed, we zitten rond de tafel. Ik ben zelf lid van de werkgroep doorlopende leerlijn vmbo-mbo, waarvoor zowel ROC als bedrijfsleven intussen voorstellen en adviezen hebben ingebracht.”

Duurzaamheidsfabriek

Het domein Technologie van het Da Vinci College is gevestigd in de Duurzaamheidsfabriek in Dordrecht, een coöperatie waarin overheid, bedrijfsleven en onderwijs samenwerken. Michielsen realiseert zich dat de wisselwerking tussen praktijk en theorie daar misschien meer natuurlijk verloopt dan elders. Het kan voor onderwijsinstellingen louterend werken om te ervaren niet (altijd) de wijsheid in pacht te hebben. “Over en weer valt er het nodige van elkaars ervaringen te leren. Onze docenten kúnnen niet anders dan professionaliseren om in de fabriek in staat te zijn met bedrijven samen te werken. Andere docenten voor wie dat niet zo vanzelfsprekend is, neem ik graag mee in deze flow.”

Doorlopende leerlijn

Het levert veel meerwaarde op als iedereen bereid is zich open te stellen. Michielsen illustreert het met een zeer letterlijk voorbeeld van het Leerpark. “De vmbo-afdeling van het Stedelijk Dalton Lyceum en het Insula Collega liepen tegen financiële hobbels aan op het moment dat zij zeer in motorvoertuigen geïnteresseerde leerlingen daarmee nader wilden laten kennismaken. Dat vraagt nu eenmaal om dure accommodaties.” Het Da Vinci College nodigde hen uit. Kom bij ons, wij hebben de installatie en de vakdocent. “Nu krijgen de jongens elke week aanschouwelijk les in onze garage. Fantastisch is dat niet alleen de leerlingen daarbij wel varen, ook de docenten hebben elkaar gevonden.” Michielsen is er buitengewoon enthousiast over: zij hoeft niet meer aan mensen te trekken. Door de bestendiging van contacten volgen initiatieven en uitwisselingen als vanzelf. “Een doorlopende leerlijn in zijn meest natuurlijke vorm.”

Successen beginnen vaak met simpelweg oog hebben voor (elkaars) knelpunten of tekortkomingen, wil Michielsen maar zeggen. “Bij mbo-installatietechniek ontdekten wij dat – ondanks nauwgezette afstemming – vmbo-leerlingen het programma aanbod in het eerste jaar als duplicering ervoeren. Toch is de context breder en complexer, zo bleek ook uit de testen die wij binnenkomende leerlingen afnamen. We hebben ervan geleerd hoe belangrijk de perceptie van leerlingen is: om effectief te zijn, moet het onderwijs in een aantrekkelijke, vernieuwende vorm gepresenteerd worden.”

Vakmanschaps- en Technologieroute

Op het Da Vinci College is in de vakmanschapsroute hard gewerkt aan afstemming op het basiskader vmbo. Vanwege de veranderende vmbo-profielen dienen de vakmanschapsmodules opnieuw te worden uitgewerkt.

“Op de technologieroute werken we samen met vmbo-t en havo aan innovatie van het middenkader. De Duurzaamheidsfabriek speelt hierbij een grote rol. Het bedrijfsleven heeft een vaste stek en overheidsmensen dragen zorg voor acquisitie van projecten en opdrachten.” Een speciaal in het leven geroepen commissie beoordeelt wekelijks de binnengekomen verzoeken. Bij welke opleiding, welk niveau past deze opdracht? Welke groep leerlingen schakelen we in? De commissie checkt tevens deadline en geldstromen van een opdracht. “Er zijn projecten die én hbo én mbo van de technologieroute én de ‘maak’ leerlingen van mbo-2 nodig hebben. De allermooiste projecten!” Zij zegt het uit de grond van haar hart. “Ze brengen alles en iedereen samen en inspireren studenten tot stapjes extra. Ons eerste project is onvergetelijk. Een zeer innovatief bedrijf had op de TU een prototype laten ontwikkelen en liet het bij ons in de duurzaamheidsfabriek maken. De TU-studenten werkten wekenlang samen met de metaalbewerkers van ons niveau 2: de wetenschapsmensen werden er door onze jongens op gewezen dat ze onuitvoerbare dingen hadden bedacht. Vervolgens kwamen ze gezamenlijk tot een maakbare oplossing. De TU-studenten nodigden onze jongens uit voor hun afstuderen.” Wederzijds respect tussen de ‘hogere’ technologie en de dagelijkse maak-praktijk staat aan de basis van de mooiste ontwikkelingen.

Plezier

“In de Duurzaamheidsfabriek kijk ik vanaf mijn tussenverdieping zó op de werkvloer. Geweldig om te zien hoe het ‘droge doceren’ verleden tijd is geworden en wat een plezier dat genereert. Van de leerlingen, én hun ouders, horen we dat ze niet meer uit hun bed gesleurd hoeven te worden om naar school te gaan. Het is voor ons allen inspirerend om de eerstejaars van middenkader engineering aan hun projecten bezig te zien met de klassieke, maar ook met de mooiste en nieuwste dingen. Door aan het werk te zijn, verwerven zij spelenderwijs inzicht en doorleefd besef van ontwerpen, procestechniek en van druk-, meet- en regeltechniek. Pythagoras is net zo toegankelijk voor ze als vroeger het spelen met K’nex en Meccano.”

Tips/Lessons to learn:

  • Onderwijsinstellingen hebben niet (altijd) de wijsheid in pacht
  • Er valt het nodige van elkaars ervaringen te leren
  • Door de bestendiging van contacten volgen initiatieven en uitwisselingen als vanzelf
  • Stoppen met ‘droog doceren’ genereert plezier
  • Door aan het werk te zijn, verwerven eerstejaars spelenderwijs inzicht
  • Daadwerkelijk samenwerken niet onderschatten: lastig om elkaar het achterste van de tong te tonen
  • Waar overheid, bedrijfsleven en onderwijs samenwerken, verloopt wisselwerking tussen praktijk en theorie meer natuurlijk

Deze case is een voorbeeld van doel 4 van het Techniekpact: Voldoende vo-leerlingen kiezen voor een bètatechnisch profiel. 

MEER CASES BIJ DOEL 4