Home

Duurzame comfortwoning

Dit project draagt bij aan de realisatie van Doel 5

ROC Mondriaan in Den Haag heeft in samenwerking met vmbo-scholen en het bedrijfsleven een uniek keuzevak voor het vmbo ontwikkeld: het ontwerpen en bouwen van een zogeheten comfortwoning. Het vak zorgt voor een betere aansluiting van het vmbo op het mbo. Programmamanager Janke Westerhuis van het Mondriaan: ‘Leerlingen vinden het reuze spannend.’

In het schooljaar 2014-2015 volgden 70 vmbo-leerlingen uit de regio Haaglanden iedere woensdagmiddag lessen bij het ROC Mondriaan. Hier konden ze terecht in technische werkplaatsen die hun eigen scholen niet hadden. Die woensdagmiddaglessen waren ook een ontmoetingsplaats voor docenten vmbo en mbo. De samenwerking tussen de twee groepen docenten leidde tot de ontwikkeling van het nieuwe keuzevak rond de comfortwoning. Janke Westerhuis was als programmamanager op het Mondriaan nauw betrokken bij de ‘geboorte’ van het keuzevak, dat voluit ‘Ontwerp duurzame comfortwoning’ heet, maar in de wandelgangen kortweg ‘Comfortwoning’ genoemd wordt: ‘Wij zijn als mbo met het idee gekomen en hebben er een vak van kunnen maken. Wij hebben de lead gepakt, maar alles is in samenspraak met het vmbo gegaan. Het vak moest natuurlijk wel in de doorlopende leerlijn passen. Tot dan toe gebeurde alles op die woensdagmiddagen op ad hoc basis, het programma was een beetje los zand. Dat moest dus steviger én binnen het curriculum passen. Vervolgens hebben we het geluk gehad dat mensen van het naburige bedrijvengebied zich bij ons meldden. Met hen hebben we gebrainstormd over een gemeenschappelijk project: de comfortwoning.’

Reuze spannend

Een comfortwoning is een verplaatsbare woon-unit, van alle gemakken voorzien, bedoeld voor mensen die zorg nodig hebben. Leerlingen leren door het volgen van het keuzevak 3D-ontwerpen visualiseren met moderne tekenprogramma’s en relevante informatie (wensen van de opdrachtgever en specificaties van producten) verzamelen, ordenen en toepassen. Daarnaast leren ze tekeningen interpreteren en verwerken in een werktekening. Vervolgens stellen leerlingen een maquette samen van duurzame materialen en nieuwe technologieën. Uiteindelijk moeten ze de woning ook daadwerkelijk in de container (van 30 x 4 meter) inbouwen. Westerhuis: ‘Het is een activiteit die een heel ander karakter heeft dan waar ze normaal mee bezig zijn. Leerlingen moeten bijvoorbeeld een moodboard maken, iets wat ze anders nooit doen. Dit vonden ze in eerste instantie kinderachtig: plaatjes plakken en zo. Maar omdat het werk wordt beoordeeld door iemand uit het bedrijfsleven wordt zo’n presentatie aan de hand van een moodboard wel een ander verhaal. Daarmee krijgt het een opwaardering en wordt het serieus genomen. Nu vinden ze het reuze spannend.’

Geen idee van maten

De leerlingen werken in groepjes aan de totstandkoming van de comfortwoning. Voor iedere fase (moodboard, ruwe schets, werktekening, maquette) komt elk groepje met een plan of ontwerp. Telkens wordt voor het beste idee gekozen. Een leerproces van vallen en opstaan, lacht Westerhuis: ‘Het eerste jaar hadden we die container hier voor de deur staan, voor niks gekregen van een bedrijf, voor niks neergezet ook. Maar daar tekenden ze dan rustig een woonkamer met drie slaapkamers in: ze hadden geen idee van maten en inrichting. Dan ging de docent met ze naar die container toe en dan konden ze zien dat wat ze bedacht hadden toch echt niet kon.’ Het vak wordt afgesloten met het daadwerkelijk bouwen van de diverse onderdelen: een WC-blokje, raampjes, kozijnen. Janke: ‘Ze kunnen kiezen waaraan ze willen werken, als onderdeel van hun keuzepakket: als je meer in de metaalsfeer zit, dan kun je met die ramen aan de gang. Maar je kunt ook kiezen voor Hout, of voor Installatietechniek. De uiteindelijke comfortwoning is overigens in de twee jaar dat we dit gedaan hebben jaren niet voor honderd procent gerealiseerd: hier is helaas niet genoeg tijd voor.’

Minder uitval

Het keuzevak wordt gevolgd door vmbo-leerlingen uit de basisberoepsgerichte, kaderberoepsgerichte en gemengde leerwegen. Plaats van handeling is ROC Mondriaan, de lessen worden gegeven door zowel vmbo- als mbo-docenten. De docenten van het vmbo werken daarnaast aan professionalisering door middel van bijscholingscursussen op het ROC. Op twee manieren zorgt het vak voor een soepele overgang van het vmbo naar het mbo. Westerhuis: ‘Allereerst door de kennismaking van de leerlingen met het mbo, de docenten, de medeleerlingen van hogere jaren, de werkwijze en de omgeving. Maar ook inhoudelijk zorgt het vak voor meer aansluiting. Leerlingen doen bijvoorbeeld elektrotechniek op het vmbo en denken dan van tevoren: dat gaan we op het Mondriaan ook doen. Maar door die comfortwoning komen ze soms op andere gedachten, omdat ze in aanraking komen met nieuwe aspecten en daar enthousiast over worden: “Hé, bouw is toch ook hartstikke leuk”. Dat alles heeft tot gevolg dat de uitval een stuk lager is geworden.’

Dit is een van de inspirerende voorbeelden uit de publicatie Behoud van het technisch vmbo en draagt bij aan de realisatie van doel 5 van het Techniekpact: Verbeteren aansluiting van het vo naar het mbo

MEER CASES BIJ DOEL 5