Home

Leerkrachten aan de slag met W&T

Dit project draagt bij aan de realisatie van Doel 2

Wetenschap en technologie in de klas: enthousiasme vanuit de leerkracht is essentieel voor succes

Leerkrachten Tim Geers en Ton van den Broek vertellen hoe zij aan de slag zijn gegaan. 

Tim Geers, leerkracht groep 7, OBS De Kameleon in Den Haag: 

‘W&T staat nog in de kinderschoenen op onze relatief kleine school. Zelf wil ik problemen en oplossingen vanuit leerlingen laten komen en ik doe veel op gevoel. Als mij iets leuk lijkt, doe ik het gewoon. Zo hadden we het laatst over water. ‘Waarom kan zo’n grote boot blijven drijven?’, vroeg een leerling. Ik heb geprobeerd dit uit te leggen, maar het bleef vaag. We zijn toen bootjes gaan maken en hebben zo ontdekt wanneer een boot blijft drijven en waarom dat zo is. Onderzoekend lesgeven, daar gaat het om. Ik kijk veel op internet, Twitter en Pinterest en soms zie ik dingen voorbijkomen die gaaf zijn om te maken. Kinderen maken graag dingen en je wilt bereiken dat ze op onderzoek uit gaan. Soms is het best lastig om ze eerst te laten nadenken over bepaalde keuzes voordat ze iets gaan maken. Leerlingen zijn dat niet gewend, ze gaan altijd meteen aan de slag. We proberen het kritische denkvermogen er meer in te krijgen, door de hele school heen.’

‘Samen nadenken over oplossingen, daar zit de grootste uitdaging. Schoolbreed gezien is er van doorgaande leerlijnen nog geen sprake. Dat hoeft ook niet meteen, maar er zit meer in. Het is jammer als kleuters stroomkringen maken en dan vijf jaar niet. Dan kun je het opnieuw uitleggen, terwijl ze het al eens hebben gezien. De voorkennis hebben en gebruiken is goed. Het zou goed zijn om in alle leerjaren wat te doen, bijvoorbeeld door een Wetenschap & Technologieweek te organiseren. Voor de toekomst hebben leerlingen creativiteit nodig. Oplossingen bedenken betekent anders naar dingen kijken, linksom of rechtsom bij je doel komen. Rekenen is vrij rechttoe rechtaan. Met W&T zijn er meerdere manieren om iets te bereiken. Het gaat om ontdekken. Gewoon doen, op je bek durven gaan en als het niet lukt, bedenken hoe je het anders kunt doen.’

Delen is belangrijk
‘Heb je geen tijd? Dan maak je tijd. Je kunt zo’n les onder zoveel dingen wegschrijven: taal, sociale vorming. Leerlingen moeten plannen maken, samenwerken en overleggen. Enthousiasme vanuit de leerkracht is essentieel voor succes. In mijn negen jaar als leerkracht heb ik altijd geprobeerd om dingen anders te doen. Collega’s willen dat ook wel en zijn op zoek naar ideeën. Op mijn website meestertim.nl/techniek staan daarom diverse lesideeën, posters en techniekkaarten. Delen is belangrijk.’

Ton van den Broek, leerkracht groep 6 en techniekcoördinator op de Mariaschool in Pijnacker: 

‘Zes jaar geleden ben ik op onze school gestart met techniek. Op een vorige school heb ik eerder technieklessen gegeven en mijn huidige collega van groep 6 was direct enthousiast. In het eerste jaar hadden we zes techniekonderwerpen op het programma staan, nu komen er verdeeld over het schooljaar twaalf onderwerpen aan de orde. De leerlingen werken één uur lang in groepjes van vier aan verschillende opdrachten, onder begeleiding van een ouder of onderwijsassistent. Het is echt genieten! We gaan bijvoorbeeld figuurzagen, solderen, huisjes bouwen of een stroomkring maken. Ook maken we constructies met een brug of een panfluit. We halen voorwerpen zoals een fietsbel of stekker uit elkaar en zetten ze ook weer in elkaar. De leerlingen en ouders zijn heel enthousiast en dat werkt aanstekelijk. De leerlingen vinden het de leukste lessen in groep 6. Ze krijgen geen pasklare opdrachten en hebben veel ruimte om zelf te ontdekken hoe ze iets het beste kunnen aanpakken. Ik ga niet alles voorkauwen, ik geef ze alleen de materialen en een startopdracht.’

Oplossing bedenken
‘Met elkaar komen leerlingen tot leuke ontdekkingen. Bij onverwachte problemen wil ik dat ze eerst zelf proberen een oplossing te bedenken. Als een lampje in een stroomkring bijvoorbeeld weinig licht geeft, merken leerlingen vanzelf dat het lampje veel meer licht geeft als ze drie batterijen gebruiken. Ze moeten experimenteren. Eerlijk is eerlijk: niet alle leerlingen kunnen dat. Sommige leerlingen hebben gewoon meer instructie nodig, terwijl andere leerlingen meteen aan de slag gaan. Dat verschil zie je ook bij volwassenen. Sommige mensen lezen eerst een gebruiksaanwijzing, anderen beginnen meteen. Die verschillen mogen er zijn. Leerlingen die het wel kunnen, nemen de leerlingen die er moeite mee hebben mee.’

Enthousiasme
‘Op school heb ik de aanzet gegeven voor techniek in de klas, terwijl ik helemaal niet zo heel technisch ben aangelegd. Collega’s zijn ook steeds actiever en daardoor hangt het niet vast aan één persoon. Als leerlingen naar groep 7 gaan, vinden ze het echt jammer dat ze geen techniek meer krijgen. Volgend jaar willen we de lessen daarom uitbouwen naar groep 7 en 8. De kleuters zijn dit jaar al begonnen en in ons schoolplan voor de komende twee jaar staat dat we techniek schoolbreed willen aanbieden, en eventueel vakoverstijgend willen maken. Voor succes blijft enthousiasme echter het allerbelangrijkst.’

Vind op Facebook de community 'Wetenschap en technologie in de klas' voor nieuwsgierige leerkrachten en praat mee. 

Deze case is een voorbeeld van doel 2 van het Techniekpact: Leerkrachten beter toerusten op het aanbieden van W&T

Bron: PrimaOnderwijs, het vakblad voor onderwijsprofessionals
Door: Tefke van Dijk, foto’s: Marius Roos

Dit is één van de portretten uit de serie die in 2016 verscheen in PrimaOnderwijs. Verschillende leerkrachten vertelden over hun inspirerende ervaringen met wetenschap en technologie in de klas. 

MEER CASES BIJ DOEL 2