Home

Steeds meer plaats voor W&T in de klas

Dit project draagt bij aan de realisatie van Doel 2

Wetenschap en technologie wint steeds meer terrein op scholen. Niet alleen leerlingen omarmen W&T, ook de leerkrachten zitten vol inspiratie om onderzoekend en ontwerpend leren in de klas te brengen. Leerkracht Ina Leijten en schooldirecteur Gert-Jan Egberink vertellen hoe zij dit op hun school vormgeven.

Ina Leijten, leerkracht groep 6/7 en techniekcoördinator op de St. Martinusschool in Schijf: 

‘We hebben nu zes jaar een technieklokaal op school. Hier werken we op werkbanken met hout, metaal, elektra, kunststof en chemie. We hebben onder meer zaagmachines, een rolwalsje, een zetbankje en een knipschaar voor metaal, maar ook een kunststofsnijder en piepschuimsnijders. In het lokaal doen de leerlingen proefjes, maar we geven er ook smaaklessen en practicum lessen biologie. Het is heel handig om alles bij de hand te hebben, maar met een methode of technieklokaal alleen ben je er niet. Een grote stap is leerlingen durven loslaten en de juiste vragen stellen. En de allergrootste stap is dat leerlingen zélf onderzoeksvragen gaan formuleren.’

Wijze woorden
‘Hoe we tot dit lokaal zijn gekomen was een bijzonder traject. De directeur van de Klokbeker in Ermelo en OTIB, het Opleidings- en ontwikkelingsfonds voor het Technisch Installatie Bedrijf, hebben hierin een belangrijke rol gespeeld. Zeven scholen, verspreid door Nederland, werden in een aantal inspirerende bijeenkomsten wegwijs gemaakt in het opzetten van een techniekwerkplaats. In eerste instantie waren we huiverig, want we hadden niet direct een lokaal beschikbaar. Ik weet nog goed dat de directeur van De Klokbeker toen zei: ‘De trein gaat nu rijden. Stap je in, dan ga je mee. Je kunt altijd uitstappen. Denk in grote stappen, die zullen je verder brengen.’ Die wijze woorden hebben ons gebracht waar we nu zijn.’

Verwondering
‘Met financiële steun van bedrijven uit de regio en praktische hulp van mensen uit het bedrijfsleven hebben we nu een mooi technieklokaal, waar ook andere scholen gebruik van maken. We hebben een oud noodlokaal samen met ouders opgeknapt, geschilderd en ingericht. Vervolgens moesten we het zelf gaan doen als leerkrachten. Dat was niet altijd makkelijk. Het vraagt best veel van een team. Je moet heel enthousiast zijn om het vol te houden. Als techniekcoördinator zorg ik dat het vlammetje blijft branden. Ik denk vaak terug aan de verwondering die ik zelf had bij techniek. School is meer dan rekenen en taal, we moeten die andere kant ook aanboren.’

Knutselles
‘Wetenschap en technologie is geen veredelde knutselles meer, het is uitdenken, samenwerken, kritisch en creatief zijn. Komend schooljaar gaan we werken met ateliers. Op die manier willen we nog meer structuur aanbrengen. Borgen is belangrijk om W&T echt een plekje te geven in het onderwijs. Een tip: doe het niet alleen, maak anderen ook enthousiast. Ga buiten de deur kijken, bij andere scholen. Er zijn heel veel projecten beschikbaar, je hoeft het niet zelf uit te vinden.’

Gert-Jan Egberink, directeur van basisschool de Linde in Oldenzaal: 

‘In de zoektocht naar een nieuwe wo-methode zijn we gaan kijken vanuit de vraag of wat we deden nog wel bij deze tijd paste. Bij boeken gaat het om begrijpend lezen en kennisoverdracht, niet om onderzoekend en ontwerpend leren. We vonden een onderzoek van de Universiteit Twente naar talentontwikkeling. Hoe kun je dat stimuleren, wat moet je daarvoor doen als leerkracht en wat betekent het voor jouw houding? Wat zie ik in de klas gebeuren als ik bijvoorbeeld nieuwsgierigheid stimuleer? Vanuit dat onderzoek zijn we
gestart met twee schoolbrede thema’s: Raar, maar waar vanuit de Kinderboekenweek en Van afval naar kunst, waarmee we wetenschap, techniek en cultuur hebben geïntegreerd. Leerkrachten van verschillende groepen hebben deze thema’s samen voorbereid en
uitgevoerd. We kiezen thema’s en onderwerpen die spelen in de belevingswereld van de leerlingen. Bij Van afval naar kunst zijn we bijvoorbeeld in de buurt afval gaan opruimen en in de klas hebben we het gehad over het belang daarvan. Met een context is de leerstof altijd een logisch gevolg. Onderwerpen komen niet uit de lucht vallen en dat maakt het betekenisvol en relevant.’

Ontwikkeling van loslaten
‘Volgend jaar integreren we vakken als taal en rekenen in onze thema’s, zodat ook die binnen de thema’s betekenis krijgen voor de leerlingen. Dat betekent een transformatie voor de leerkracht en dat is best lastig als je twintig jaar lang op een bepaalde manier hebt
lesgegeven. Als je van leerlingen vraagt onderzoekend en ontwerpend te leren, moet je dat zelf ook doen. Met de nieuwe werkwijze kan de leerkracht meer nadenken over wat je leerlingen wilt leren en daarin keuzes maken. Het gaat om verwondering: zowel de leerling als de leerkracht weet niet wat de uitkomst is. Dat is spannender en enger dan werken met een vaststaande methode. Het is de ontwikkeling van loslaten.’

Telkens nieuwe stappen
‘Mijn advies? Leer door te doen, ga zelf ook op onderzoek uit en betrek de buitenwereld erbij. Er zijn veel organisaties die willen helpen, ga het wiel niet opnieuw uitvinden. Wij hebben scholing gehad van de Universiteit Twente, in samenwerking met Tech Your
Future. Het mooie van de samenwerking is dat de universiteit de school volgt en kijkt naar de gevolgen van de interventies voor zowel leerlingen als leerkrachten. Dat zorgt voor onderbouwing. We willen weten hoe leerlingen groeien op zaken als zelfvertrouwen en
nieuwsgierigheid. Op basis van die resultaten kunnen we telkens nieuwe stappen nemen.’

Vind op Facebook de community 'Wetenschap en technologie in de klas' voor nieuwsgierige leerkrachten en praat mee.

Deze case is een voorbeeld van doel 2 van het Techniekpact: Leerkrachten beter toerusten op het aanbieden van W&T

Bron: PrimaOnderwijs, het vakblad voor onderwijsprofessionals
Door: Tefke van Dijk, foto’s: Marius Roos

Dit is één van de portretten uit de serie die in 2016 verscheen in PrimaOnderwijs. Verschillende leerkrachten vertelden over hun inspirerende ervaringen met wetenschap en technologie in de klas. 

MEER CASES BIJ DOEL 2