Home

W&T in de klas: zo doe je dat!

Dit project draagt bij aan de realisatie van Doel 1

In de wondere wereld van Wetenschap & Technologie (W&T) leren kinderen zonder dat ze het doorhebben. Ze ontwikkelen bovendien vaardigheden die essentieel zijn voor de toekomst. Hoe breng je leerlingen in aanraking met W&T en hoe geef je ze een goed beeld van de mogelijkheden? Deze twee scholen vertellen enthousiast hoe zij aan de slag zijn gegaan met ontdekkend en onderzoekend leren.

Eveline Hofman - leerkracht groep 1/2 plus techniekcoördinator - en Manja Verbeek - leerkracht groep 6/7/8 - van De Wegwijzer in Asch vertellen: 

Eveline: ‘We zijn een kleine school met drie groepen en 43 leerlingen. Ruim tien jaar geleden wilden we iets met technologie gaan doen. Stiekem zaten we daar best tegenaan te hikken, want wat kun je daar nou mee doen? Ik besloot hulp te zoeken en volgde een workshop. Daarna was ik gemotiveerd om ermee aan de slag te gaan en ik ben de bovenbouw-leerlijn uit de workshop gaan vereenvoudigen voor kleuters. Daar is toen een leerlijn voor kleuters uit voortgekomen. Onze activiteiten vallen altijd binnen een thema. Nu is dat bouwen, maar met het winterproject hebben we bijvoorbeeld bobsleetjes gemaakt en gekeken hoe je die harder kunt laten gaan. Leerlingen zijn zelf onderzoekend bezig. Het gaat er om dat je openstaat voor nieuwe dingen. Ik vind bijvoorbeeld ideeën op de site ontdekplek.nl en pas die aan voor onze leerlingen. Daarbij werken we vaak met goedkoop materiaal zodat de kinderen hun werkjes kunnen meenemen. Denk aan knikkerbanen van strookjes papier. Simpel, maar er komt heel wat creativiteit bij kijken. Het is ook leuk voor kinderen die moeilijk leren, zij blinken uit als ze iets met hun handen doen.’

Verjongend en vernieuwend 
Terwijlo Eveline een stevige basis legt bij de kleuters door ze te laten kennismaken met de wondere wereld van W&T, leert haar collega Manja de bovenbouwgroep programmeren.

Manja: ‘Via mijn eigen Yurlssite komen de leerlingen bij de opdrachten van de gratis website Scratch. Daar leren ze de beginselen van programmeren, van animaties en games tot verhalen en simulaties. Ze geven de computer opdrachten om figuren te laten bewegen of geluid te maken. Ze moeten bedenken hoe ze een spel leuk genoeg kunnen maken zodat anderen het willen spelen. Vooral de meiden zijn heel goed met Scratch, ze leren mij geregeld nieuwe dingen. Als leerkrachten willen we verjongend en vernieuwend bezig zijn. Daarvoor hebben we de Training Excellente Leerkracht Socialmedia gevolgd en met succes afgerond. Het maakt me geen expert, maar dat hoeft ook helemaal niet. Het scheelt als je enthousiast bent en korte lijnen hebt op school om snel ideeën uit te wisselen of even te sparren. Kinderen groeien op met W&T en je wilt ze een onderzoekende houding meegeven. Dat betekent niet alleen werken uit boekjes, maar ook zelf dingen uitzoeken. Daarmee ben je meteen een goed voorbeeld voor kinderen. Ik zie het als een vorm van professionalisering. Je moet een paar gekken hebben die het oppakken. Als je er met z’n allen aan begint, ben je allemaal gek. Het gaat om anders denken, dan maak je de slag.’ 

Ook Berend Cornel - directeur St. Alexanderschool in Bennekom - vertelt: 

‘Om kinderen ruimte te geven te onderzoeken en te ontdekken zijn we op onze school gestart met thematische schoolprojecten. We wilden ook meer met techniek doen en daarvoor hebben we de samenwerking gezocht met het KWTG, Kenniscentrum Wetenschap en Techniek Gelderland. Omdat we in buurt zitten van de universiteit van Wageningen, werken veel ouders in of met natuur en we hebben gevraagd wie wil meedenken en meehelpen. Als openingsactiviteit zijn we vorig jaar met de hele school in de vijvers van de universiteit op zoek gegaan naar waterbeestjes, begeleid door wetenschappers en ouders. Prachtig wat ze allemaal tegenkwamen. Leerlingen hadden meteen de juiste onderzoekende houding.’

Ondernemend
Ouderbetrokkenheid is belangrijk maar je moet zo’n project ook samen met je team opstarten. Tijdens een studiedag zijn we als team in de juiste stand gekomen, dankzij informatie en praktische voorbeelden vanuit het KWTG. Deze begeleiding is prettig, maar uiteindelijk moet je het toch zelf doen. Een netwerk opbouwen vraagt een ondernemende houding van zowel directie als de leerkracht. Alles staat of valt met de tijd die je hebt. Als je lang van tevoren start met de organisatie lijkt het alsof je zeeën van tijd hebt, maar naarmate de projectweken dichterbij komen, neemt de druk toe.’

Duurzame toekomst
‘Per bouw hebben we een ander thema gekozen, waarbij er in alle groepen veel ruimte is voor experimenteren en ontdekken. De kleuters richten zich op alles in en om het huis terwijl de middenbouw als thema ‘op pad’ heeft. Natuurlijk komen daar allerlei voertuigen langs, zoals een brandweerwagen, tractor en vrachtwagen. Het liefst gaan ze met kleine groepjes op pad met de bus en de trein. De bovenbouw richt zich op duurzame energie en gaat op bezoek bij windmolens en de zelfrijdende auto die tussen Wageningen en Ede gaat rijden. Groep 7 en 8 krijgen bovendien een workshop van Greentech om ideeën te bedenken voor een duurzame toekomst.’

Creatieve denkkracht
‘Door de intensieve verdieping rond het schoolproject neem je W&T vanzelf meer mee in de rest het onderwijsprogramma, met concrete voorbeelden en een breed netwerk. We hebben gemerkt dat het goed is om leerlingen in een vroeg stadium te betrekken. Ze komen vaak met interessante vragen en ideeën. Zo dringt het langzaam door in ons hele onderwijs. De verwondering bij kinderen is prachtig om te zien. Ze vinden het ontzettend leuk om dingen te ontdekken. Deze leerlingen moeten de oplossingen van de toekomst bedenken. Dat betekent overigens niet dat ze allemaal met een schroevendraaier aan de slag moeten, het gaat om creatieve denkkracht.’

Vind op Facebook de community 'Wetenschap en technologie in de klas' voor nieuwsgierige leerkrachten en praat mee. 

Deze case is een voorbeeld van doel 1 van het Techniekpact: Basisscholen bieden in 2020 structureel W&T aan

Bron: PrimaOnderwijs, het vakblad voor onderwijsprofessionals
Door: Tefke van Dijk, foto’s: Marius Roos

Dit is één van de portretten uit de serie die in 2016 verscheen in PrimaOnderwijs. Verschillende leerkrachten vertelden over hun inspirerende ervaringen met wetenschap en technologie in de klas. 

MEER CASES BIJ DOEL 1