Home

Circulaire Carrières - aantrekkelijk leraarschap in de techniek

Uit een recent onderzoek in opdracht van de MBO Raad blijkt dat de prognose is dat er de komende vijf jaar 2.394 onderwijsgevenden nodig zijn in de technische mbo-opleidingen. Het probleem is echter dat er – zoals het er nu naar uitziet – de komende jaren in Nederland lang niet zoveel mensen voor het leraarschap in de techniek kiezen. Juist steeds minder mensen, en met name jongeren, kiezen nog voor het leraarschap in de bètatechniek.

Vanwege dit belangrijke knelpunt is de aanjager van het Techniekpact, Doekle Terpstra, door ministers Bussemaker en Kamp gevraagd om met een oplossingsrichting te komen. Terpstra heeft hier samen met een kleine denktank in landsdeel Zuidoost over nagedacht en is gekomen met een denkrichting om het vraagstuk op korte termijn aan te pakken.

De oplossingsrichting
De oplossingsrichting staat uitgebreid in het rapport “Circulaire carrières op een grenzeloze arbeidsmarkt” beschreven. De oplossingsrichting voor voldoende en kwalitatief goede leraren in het technisch beroepsonderwijs wordt gezocht in:

  • een bredere groep van mensen aanspreken voor het beroep leraar (door de carrière en het carrièreperspectief aantrekkelijker te maken);
  • het opleiden tot leraar flexibeler en laagdrempeliger maken;
  • circulaire carrières in het onderwijs-bedrijfsleven meer mogelijk maken (meer mobiliteit en combi-banen).

Het idee is om dit alles samen te laten komen in publiek-private samenwerking van scholen (vmbo, mbo), lerarenopleidingen, disciplinaire bètatechnische opleidingen en het bedrijfsleven: een Academie Leraren Bètatechniek. Aankomende leraren worden hier in maatwerkgerichte modules opgeleid tot leraar en zittende leraren kunnen er bijgeschoold worden (o.a. door het bedrijfsleven met state of the art kennis).

Regionale pilot
In landsdeel Zuidoost is gestart om de denkrichting in een pilot in de praktijk te gaan vormgeven, met steun van het Ministerie van OCW. Het doel van de regionale pilot is te komen tot een publiek-publiek en publiek-private structurele samenwerking in de regio die leidt tot meer leraren in de bètatechniek. Aan de hand van drie fieldlabs worden de ideeën uit het rapport in de praktijk vormgegeven:

Fieldlab 1 – een circulaire pool
Het onderwijs en het bedrijfsleven werken steeds meer samen. Maar als het gaat om structurele samenwerking op het gebied van personeel lijken dit vaak nog gescheiden werelden. In deze fieldlab wordt verkend hoe deze werelden dichter bij elkaar kunnen komen. Er wordt geëxperimenteerd met een regionale circulaire pool van ambitieuze werknemers uit het bedrijfsleven die deels in het onderwijs gaan werken gecombineerd met zittende ambitieuze leraren die (gedeeltelijke) gaan werken in het bedrijfsleven. Hierbinnen wordt naar een arrangement gewerkt tussen scholen (vo en mbo), bedrijfsleven en opleidingen waarbinnen randvoorwaarden worden gecreëerd die circulariteit vergemakkelijken.

Binnen deze fieldlab wordt gestreefd naar inzicht in de vraag hoe in de regio kansen en mogelijkheden voor circulaire carrières kunnen worden vergroot; dat betreft zowel mobiliteit van het bedrijfsleven (en/of onderzoek) naar het onderwijs als van het onderwijs naar het bedrijfsleven (en/of onderzoek) en de combinaties daartussen. Daarnaast wordt meer kennis en ervaring vergaart over eventuele belangrijke randvoorwaarden.

Fieldlab 2 - start met ontwikkeling van een Academie Leraren Bètatechniek
Binnen de regio wordt gestart met de ontwikkeling van een Academie Leraren Bètatechniek. Binnen deze fieldlab wordt gestreefd naar een eerste ontwerp met alle partners in de regio van een Academie Leraren Bètatechniek voor het beroepsonderwijs met maatwerkgerichte leerroutes. Daarnaast wordt verkend wat dit kan betekenen voor de invulling van het bevoegdheden stelsel, de bekostiging en accreditatie. Daarnaast wordt meer kennis en ervaring opgedaan over eventuele andere belangrijke randvoorwaarden die nodig zijn voor deze ontwikkeling.

Fieldlab 3 - aantrekkelijke(re) loopbanen binnen het onderwijs
Binnen deze fieldlab ontwerpen het onderwijs (vo en mbo), de beroepsgroep, het bedrijfsleven en de opleidingen samen HRM beleid in relatie tot carrière- en ontwikkelroutes (zoals onderzoek, onderwijsontwikkeling, management route, duobanen, stages in het bedrijfsleven, uitwisselingen met het hbo en wo etc.) waarbij de mens en zijn/haar drijfveren centraal staan. Essentieel hierbij is het HRM beleid en goed werkgeverschap vanuit het onderwijs: op welke wijze krijgen leraren de ruimte voor deze ontwikkelroutes? Binnen deze fieldlab wordt gestreefd naar meer uitwisseling tussen onderwijs, bedrijfsleven en hoger onderwijs om van elkaar te leren rond HRM en goed werkgeverschap en een regionaal arrangement waarin HRM beleid en goed werkgeverschap op een hoger plan worden getild in relatie tot loopbaan-ontwikkelperspectieven voor leraren met circulaire loopbanen.

Opbrengsten regionale pilot
Vanaf de zomer 2016 is een groot aantal regionale partners in Zuidoost-Nederland gestart om de denkrichting voor voldoende en kwalitatief goede leraren in het technisch beroepsonderwijs in een pilot in de praktijk te gaan vormgeven. Bekijk hier de opgedane ideeën, opbrengsten en lessen uit de pilot.

Meer informatie vindt u in de rapporten die hieronder te downloaden zijn. Of neem contact op met PBT, info@pbt-netwerk.nl