Home

kiezen voor techniek // Nieuwsbrief // Zuidoost

Van leiden naar begeleiden

Hoe een nieuwe W&T-aanpak de schoolcultuur veranderde

Hoe kun je leerlingen techniekonderwijs geven dat beter aansluit op hun belevingswereld? Op de Eindhovense school voor speciaal basisonderwijs (SBO) De Reis van Brandaan weten ze de oplossing. Kinderen leren er vooral door te doen. Van het onderwijsteam vraagt dit een andere kijk op leren, maar daar zijn ze in het Eindhovense glansrijk in geslaagd.

Vorige week stond het maken van een pakjesglijbaan op het programma. Net als het maken van lichtjes voor Piet zodat hij alles op het dak goed kan zien. Deze week bieden de lessen Wetenschap en Techniek (W&T) weer hele andere onderwerpen.

Sinds een paar jaar staat deze manier van ontdekkend en ontwerpend (O&O) leren centraal op De Reis van Brandaan. En met succes: de school won er eind juni de TechniekTrofee 2018 mee.

O&O-leren
De ommezwaai begon vier jaar geleden, toen het opbrengstgericht leren zijn vruchten had afgeworpen en er ruimte ontstond voor iets anders, vertelt Lianne Bonte, groepsleerkracht en coördinator W&T bij de school. “We merkten dat het werken met de handen naar de achtergrond  was verdwenen en dat we deze talenten bij leerlingen minder gingen inzetten. We besloten ons techniekonderwijs onder de loep te nemen en merkten dat het werken met O&O goed aansloot bij de talenten van de kinderen. Het was dus zaak om met de neus uit de boeken te gaan en onze kinderen meer met de handen te laten doen.”

Olievlek
Binnen de school werd een talentgroep W&T opgericht en Bonte volgde daarnaast een opleiding tot coördinator W&T. Ze vroeg LOF-subsidie aan en werd één dag in de week vrijgeroosterd om een W&T-programma op te zetten. “Ik begon heel laagdrempelig”, vertelt Bonte. “Ik verzamelde een talentgroep om mij heen: zes collega’s die een grote affiniteit hebben voor W&T en deze ook uitdragen naar de rest van de leerkrachten. Zij zorgden voor een olievlekwerking binnen de school. Met deze talentgroep startte ik een aantal projecten, zoals ‘De Stad’, waarin we de kinderen bijvoorbeeld een wegenstructuur hebben laten ontwikkelen en andere stedelijke elementen. Maar al snel pakten we W&T structureel aan en ging iedere leerkracht ermee aan de slag. Nu krijgt ieder kind W&T-onderwijs, door het proefjes te laten doen op zijn eigen niveau. De kleuters bedenken een oplossing om bijvoorbeeld een eekhoorn over de rivier bij zijn nootjes te laten komen, de bovenbouw maakt kennis met de nanotechnologie door een papiertje in zo klein mogelijke stukjes te knippen. Iedere les ziet er weer anders uit en waar nodig begeleid ik de leerkrachten daarin.”

Hele curriculum

De nieuwe W&T-aanpak heeft De Reis van Brandaan veel meer gebracht dan een andere kijk op techniekonderwijs. “Het heeft de leerkrachten een professionele impuls gegeven, omdat we met teamontwikkeling aan de slag zijn gegaan. Op studiedagen bijvoorbeeld heeft het talentteam good practices gepresenteerd en daarnaast hebben we onze technische skills ontwikkeld. Neemt niet weg dat we nog behoefte hebben aan wat meer inhoudelijke verdieping op W&T-vlak. Er valt altijd wat bij te leren.” Ook op de schoolcultuur heeft het vernieuwde W&T-onderwijs zijn positieve weerslag gehad, legt Bonte uit. “Bij ons op school heeft het onderwijsteam vaak de neiging om te willen zorgen voor de kinderen die al veel met falen te maken hebben gehad. O&O-leren geeft ons de kans om leerlingen zelf op onderzoek te laten uitgaan. We zijn van een leidende rol naar een meer begeleidende rol gegaan. Niet alleen als het gaat om W&T, maar ook op andere vlakken. De manier van vragen stellen die passen bij het O&O-leren bijvoorbeeld, zien we behalve bij W&T ook terugkomen in andere lessen. Dat is een mooie ontwikkeling. O&O-leren willen we dan ook gaan inzetten bij zaakvakken zoals Aardrijkskunde en Geschiedenis. Zodat kinderen al onderzoekend bijvoorbeeld leren hoe een aardbeving kan ontstaan.”

Samenwerken met bedrijven

De inspanningen van de school bleven niet ongezien. De Reis van Brandaan won afgelopen zomer de TechniekTrofee 2018 en vorige maand ontving de school een delegatie van het Zuid-Koreaanse ministerie van onderwijs. Ook was er afgelopen maand een werkbezoek van OCW.

Het is de kroon op het werk, vindt Bonte, hoewel ze zeker niet van plan is om achterover te leunen. “Voor dit schooljaar heb ik als doel gesteld om de samenwerking te gaan zoeken met bedrijven. Om te beginnen met één bedrijf, dan kun je een bestendige relatie opbouwen van waaruit je samen de lessen inhoud kunt geven. Hier in Eindhoven zijn genoeg bedrijven. Met een omgevingscan kan ik zien welke op een fietsbare afstand zitten. Uiteindelijk is het streven om met drie tot vier bedrijven samen tot een mooi lessenpakket te komen, zodat er voor iedere groep van onze school een geschikt aanbod is. Bedrijven die zich aangesproken voelen en in staat zijn om onze leerlingen enthousiast te krijgen voor techniek, mogen zich bij mij melden!”

Tips voor scholen bij het vernieuwen van W&T-onderwijs

  • Laat iemand het voortouw nemen.

  • Bereid alles goed voor: onderzoek waarom vernieuwing nodig is en hoe je het wilt aanpakken, laat de trekker een opleiding volgen.

  • Zorg dat je aanpak breed gedragen wordt.

  • Kies voor een aanpak die past bij de schoolcultuur.