Home

leren in de techniek // MBO // Nieuwsbrief // Zuidoost

Zuid-Limburg vervlecht onderwijs en bedrijfsleven

Het nieuwe VISTA college bundelt de krachten van twee Limburgse mbo-scholen. Voorzitter Jos Kusters van de raad van bestuur vertelt hoe de fusie helpt om nieuw onderwijs te ontwikkelen dat aansluit op het regionale bedrijfsleven. Dankzij ondersteuning van de provincie en andere partners.

Donderdag 14 maart was het feest. De twee Limburgse mbo’s Arcus college en ROC Leeuwenborgh maakten bekend dat ze samen verdergegaan onder de naam VISTA college. Alle medewerkers vierden uitbundig mee. Dat is bijzonder, benadrukt voorzitter Jos Kusters van de nieuwe raad van bestuur. ‘Schoolfusies zijn meestal een noodgedwongen keuze, maar dit is echt een gewild huwelijk. We fuseren vanuit een visie. Zowel financieel als kwalitatief deden beide scholen het goed. Juist daarom vonden we het nu een goed moment om te kijken hoe we samen kunnen inspelen op ontwikkelingen. We zitten maar 30 kilometer bij elkaar vandaan en staan daarom voor dezelfde uitdagingen.’


Op de foto: Jos Kusters

Veranderende arbeidsmarkt en krimp
De belangrijkste uitdagingen zijn de veranderende arbeidsmarkt en de bevolkingskrimp in de regio. Kusters: ‘Door de ontwikkelingen rond leven lang leren hebben we te maken met een grote verscheidenheid aan doelgroepen. Bedrijven vragen ons om medewerkers op te leiden direct als de vraag ontstaat, ze kunnen vaak niet wachten tot een nieuw schooljaar start. Daarnaast dalen onze studentenaantallen. Daardoor krijgen we te maken met kleinere groepen en versnippert het onderwijsaanbod. Door de fusie kunnen we samen nieuw onderwijs ontwikkelen. Dat scheelt tijd en geld. Bovendien hebben we minder ondersteunend personeel nodig. De besparingen die dat oplevert komen ten goede aan de onderwijsteams.’

Wendbaarheid en innovatie
Bij de ontwikkeling van nieuw onderwijs zet VISTA in op wendbaarheid en innovatie omdat de regio dat vraagt. ‘Daarvoor werken we met vier programma’s’, legt Kusters uit. ‘Ten eerste digitalisering omdat bedrijven immers steeds meer ict inzetten. We gebruiken dat voor leermethoden, bijvoorbeeld om thuis leren makkelijker te maken. En we analyseren data om het onderwijs beter af te stemmen op individuele leerlingen. Ten tweede modularisering. Al onze opleidingen hebben een gemeenschappelijke basis met bijvoorbeeld taal, rekenen en ondernemerschap. Door daar modules van te maken en die digitaal in te kopen, besparen we veel ontwikkeltijd. Het derde is sociale inclusie. In Limburg is een grote scheiding tussen kansrijk en kansarm. We willen vanuit onze maatschappelijke opgave ook minder kansrijke groepen klaarmaken voor de arbeidsmarkt. Dat vraagt om onderwijs op maat. Niet altijd hoeft dat diplomagericht te zijn; het kan ook met losse certificaten.’

Onderwijs en bedrijfsleven vervlechten
‘Het vierde programma is een ecosysteembenadering’, vervolgt Kusters. ‘We willen onderwijs en bedrijfsleven helemaal in elkaar vlechten. Alleen door co-creatie krijgen innovaties uit het bedrijfsleven direct een plek in ons onderwijs. Een mooi voorbeeld op dit punt is onze samenwerking met Limburgse bedrijven in de logistiek van medische technologie: Beyond. Dat begon met een vraag van het bedrijf Medtronic om een opleiding te bieden voor hun medewerkers in lagere functies. Zo konden die doorschuiven en kwam er ruimte vrij op plaatsen waar makkelijker nieuwe mensen voor te vinden zijn. Dat was zo’n succes dat de directe concurrenten Boston Scientific en Abbott vroegen om mee te mogen doen. Nu staan we samen sterk en helpen wij bijvoorbeeld stagiaires, maar ook statushouders aan werk bij deze bedrijven.’

Sectorplannen voor mkb
Voor grote bedrijven is het makkelijker om dit soort samenwerkingen aan te gaan dan voor het mkb. Om dat toch voor elkaar te krijgen, zijn er in Zuid-Limburg initiatieven om verschillende bedrijven per sector bij elkaar te brengen en samen opleidingen te organiseren. Kusters: ‘De drie gemeenten Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen richten zich daarbij elk op drie sectoren. Zo zijn er in totaal negen sectorplannen opgesteld. Daarmee kunnen mkb-bedrijven in samenwerking met de provincie en mbo gericht oplossingen zoeken voor de krapte op de arbeidsmarkt.’

Provincie ondersteunt onderwijs
Limburg investeert sowieso veel in onderwijs, vindt Kusters. ‘Dat is geen wettelijke verplichting, maar de provincie ziet het belang van onderwijs voor de maatschappij. Het zorgt voor sociale inclusie en helpt om de regio interessanter te maken voor bedrijven. De provincie vraagt ons ook welke ontwikkelingen wij op onderwijsgebied zien en hoe zij daarbij kunnen helpen. Bijvoorbeeld door kennis te verspreiden, subsidie te bieden voor nieuwe experimenten of juist door bestaande initiatieven te versnellen. Het mooie is dat de provincie niet alles zelf regelt, maar het onderwijs ondersteunt om hun plannen te kunnen uitvoeren.’

Universiteiten, hogescholen en mbo’s
Die provinciale ondersteuning komt ook mooi naar voren bij de zogeheten Brightlands. Onder andere samen met Maastricht University heeft de provincie vier campussen opgezet. Chemelot Campus in Sittard-Geleen voor chemie, Maastricht Health Campus rondom het universitair ziekenhuis, Smart Services Campus voor ICT in Heerlen en Campus Greenport Venlo voor voeding. Op die campussen werken studenten van universiteiten, hogescholen en mbo’s samen aan opdrachten uit het bedrijfsleven. De wo’ers bedenken het concept, de hbo’ers maken de installatie en de mbo’ers voeren het uit.

Waardevolle wisselwerking
Kusters: ‘Bij deze campussen mist nog de aansluiting met het mkb. Bij VISTA hebben we subsidie van de provincie gehad om een nieuw concept te ontwikkelen. De zogeheten “broedplaatsen mkb-mbo” binnen Brightlands rond een thema, zoals zonnecollectoren. Daarbij werken studenten, docenten, onderzoekers van de campussen en mkb-bedrijven een jaar lang één dag per week aan nieuwe concepten. Dan gaat er een vuurtje branden. De verschillende groepen merken dat ze van elkaar afhankelijk zijn en alleen samen mooie dingen kunnen ontwikkelen die ook echt maakbaar zijn. Die wisselwerking is heel waardevol voor zowel opleidingen als bedrijven.’